5 Şubat 2026. Yapay zeka dünyasının iki devi, Anthropic ve OpenAI, neredeyse aynı anda yeni modellerini duyurmak için düğmeye bastı. Anthropic, Claude Opus 4.6’yı yayınladı. Tam 27 dakika sonra OpenAI, GPT-5.3 Codex ile karşılık verdi. Bu tesadüf değildi, milyar dolarlık bir satranç oyunuydu. Aynı hafta içinde ByteDance sessizce Seedance 2.0’ı tanıtırken, NASA bir yapay zekanın Mars’ta rover sürdüğünü açıkladı. Üstüne Super Bowl’da Anthropic, OpenAI’ye açıkça meydan okuyan bir reklam yayınladı. Yapay zeka sektöründe yaşananları tek tek değil bir bütün olarak anlatmak gerekiyor çünkü hepsi aynı büyük resmin parçaları.

Haftanın en çarpıcı verisi Bloomberg’den geldi: Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft’un 2026 yılı toplam sermaye harcaması tahmini 650 milyar doları buluyor. Bu yüzyılda herhangi bir sektörde görülen en büyük altyapı yatırımı. Tek başına Alphabet, 175 ile 185 milyar dolar arasında harcama öngörüyor ki bu, 2025’te harcadığı 91,4 milyar doların iki katından fazla ve Wall Street’in beklediği 120 milyar doların çok üzerinde. Haber geldiğinde Alphabet hisseleri yüzde 7 düştü çünkü yatırımcılar hâlâ bu paraların geri dönüşünü sorguluyor. Ama Sundar Pichai’nin cevabı net: “Arz kısıtlılığı yaşıyoruz, kapasitemizi artırmamıza rağmen talebe yetişemiyoruz.”

Google Cloud geliri yüzde 48 arttı, Gemini uygulaması 750 milyon aylık aktif kullanıcıya ulaştı ve bulut sipariş defteri 240 milyar dolara çıktı. Yani bu paralar havaya savrulmuyor, gerçek talep var. Apple’ın yeni nesil Siri’sini Gemini altyapısıyla güçlendirmek için Google ile ortaklık kurması da düşünüldüğünde, 2,5 milyar Apple cihazıyla Gemini’nin erişim potansiyeli katlanarak büyüyor.

Bu devasa altyapı yatırımlarının sadece chatbot’lar için olmadığını gösteren en etkileyici kanıt ise Mars’tan geldi. NASA’nın Jet Propulsion Laboratory ekibi, Aralık ayında Anthropic’in Claude modelini kullanarak Perseverance rover’ı için tamamen yapay zeka tarafından planlanan ilk sürüşü gerçekleştirdi. Claude, yörünge görüntülerini analiz ederek kayalık alanları ve tehlikeli bölgeleri tespit etti, 10 metrelik segmentler halinde güzergâh oluşturdu, kendi çalışmasını eleştirip revize etti ve Rover Markup Language adlı özel programlama dilinde komutlar yazdı. 500.000’den fazla telemetri değişkeni dijital ikiz simülasyonuyla doğrulandıktan sonra komutlar Mars’a gönderildi. Sonuç: 210 ve 246 metre olmak üzere iki başarılı sürüş. JPL mühendisleri, bu yaklaşımın rota planlama süresini yarıya indireceğini tahmin ediyor. Geçen yıl Claude, Pokémon Red’i bile bitiremiyordu. Şimdi Mars’ta rover sürüyor. Bu gelişme hızını bir düşünün.

Model savaşına dönersek, rakamlar ortada. OpenAI’nin GPT-5.3 Codex’i, “agentic coding” yani yapay zekanın sadece kod yazmakla kalmayıp görevi anlayıp baştan sona tamamladığı yaklaşım için optimize edilmiş bir model. Terminal-Bench 2.0 benchmark’ında yüzde 77,3 başarı oranıyla tüm rakiplerini geride bıraktı. Üstelik kendi eğitimini debug eden, kendi dağıtımını yöneten ilk model olma özelliğini taşıyor. Anthropic’in Claude Opus 4.6’sı ise 1 milyon token bağlam penceresi, uyarlanabilir düşünme ve paralel çalışan agent takımlarıyla karşılık verdi. Aynı benchmark’ta yüzde 65,4 skoruyla ikinci sırada yer aldı. Rakamlar OpenAI lehine görünse de, Opus 4.6 genel amaçlı bir model, Codex ise kodlamaya özel optimize edilmiş. Asıl savaş başka yerde: halka arz yarışında. Wall Street Journal’ın haberine göre OpenAI dördüncü çeyrekte, Anthropic ise yıl sonuna kadar IPO’yu hedefliyor. Her iki şirketin toplam değerlemesi yüz milyarlarca doları buluyor. Bu model savaşı, aslında yatırımcılara “Biz daha iyiyiz” mesajı veren bir gövde gösterisiydi.

Super Bowl LX ise bu rekabetin en görünür sahnesine dönüştü. Anthropic, 100 milyondan fazla kişinin izleyeceği maçta hem 60 saniyelik ön maç hem de 30 saniyelik maç içi reklam yayınladı. Reklamlardan birinde bir adam yapay zeka terapistine annesiyle iletişim sorunlarını anlatıyor ve terapi seansının ortasında yapay zeka ona bir flört uygulaması reklamı gösteriyor. Slogan kışkırtıcı: “Yapay zekaya reklamlar geliyor. Ama Claude’a değil.” Bu hamle, OpenAI’nin Ocak ayında ChatGPT’nin ücretsiz kullanıcılarına reklam göstermeye başlayacağını duyurmasına doğrudan bir yanıt. Sam Altman’ın tepkisi sert oldu: “Yanıltıcı ve açıkça dürüst olmayan reklamlar. Anthropic zengin insanlara pahalı bir ürün satıyor. Biz ise yapay zekayı abonelik ödeyemeyen milyarlarca insana ulaştırmak istiyoruz.” Anthropic CEO’su Dario Amodei ise Davos’ta “Milyarlarca ücretsiz kullanıcı için etkileşimi maksimize etme yarışına girmemize gerek yok” diyerek farklı bir iş modeli savunmuştu. İki dev arasındaki gerilim artık sadece teknolojik değil, ideolojik bir boyut kazandı.

Bu kavga sürerken TikTok’un ana şirketi ByteDance sessizce video üretiminde çığır açtı. Seedance 2.0, rakiplerinden farklı olarak video ve sesi aynı anda, tek bir çıkarım adımında üretiyor. Yani ayrıca seslendirme eklemenize gerek yok, dudak hareketleri 8 farklı dilde senkronize çalışıyor. Tek bir prompt’tan birden fazla sahne içeren, karakter tutarlılığını koruyan videolar üretebiliyorsunuz. 2K sinema kalitesinde, 60 saniyenin altında, rakiplerinden yüzde 30 daha hızlı. Bu, reklamcılık, içerik üretimi ve film sektörü için oyun değiştirici bir gelişme. Herkes OpenAI-Anthropic kavgasını izlerken, ByteDance başka bir cephede sessizce ilerlemeye devam ediyor.
TechCrunch’ın isabetli tespitini tekrar hatırlatmak isterim: “2025 yapay zekanın ‘vibe check’ yılıydıysa, 2026 pratikleşme yılı olacak.” IBM’den Gabe Goodhart’ın dediği gibi: “Model artık fark yaratan unsur değil. Önemli olan orkestrasyon, modelleri, araçları ve iş akışlarını nasıl birleştirdiğiniz.” Anthropic’in “yapay zekanın USB-C’si” olarak tanımlanan Model Context Protocol’ü (MCP) bu dönüşümün somut örneği: OpenAI ve Microsoft bile MCP’yi benimsedi, Anthropic protokolü Linux Foundation’a bağışlayarak açık kaynak standardı haline getirdi. Artık “yapay zeka kullanmalı mıyız?” sorusu tamamen geride kaldı. Soru artık “nasıl entegre edeceğiz?” oldu.

Kısa vadede bu savaştan kim kazanıyor? Biz, kullanıcılar. Rekabet arttıkça modeller iyileşiyor, fiyatlar düşüyor, yetenekler çoğalıyor. Uzun vadede ise AI kullananlar kazanıyor. “Vibe coding” denilen trend bunun en somut kanıtı: Yazılım bilmeyen insanlar yapay zeka ile uygulama çıkartıyor ve 10-15 bin dolar aylık gelir (MRR) artık sıra dışı değil, normal. 650 milyar dolarlık altyapı yatırımı, Mars’ta yapay zeka destekli keşif görevleri ve Super Bowl’da milyonlarca dolarlık marka savaşları, bunların hepsi tek bir şeye işaret ediyor: Yapay zeka artık bir teknoloji trendi değil, yeni ekonominin altyapısı. Ve bu altyapıyı erken anlayan, erken adapte olan bireyler ve şirketler, önümüzdeki on yılın kazananları olacak.

Ertuğrul Akben | Yapay Zeka & Sistem Stratejisti | Yatırımcı | ertugrulakben.com

Haberler AS

Türkiye ve dünya gündemindeki sıcak gelişmeleri okuyucularına tarafsız ulaştırmayı hizmet kabul eden haber platformu.